معضل آب گرفتگی معابر تهران

معابر آب گرفته پایتخت و شهروندانی که به سختی از خیابان ها عبور و مرور می کنند، نشان از عدم اجرای صحیح قوانین در شهرداری تهران دارد. در پی بارش باران روز گذشته، تمام معابر تهران دچار آب گرفتگی شد. کرامت‌الله قرمزی، قائم مقام سامانه 137، با اشاره به بارش تگرگ در شب گذشته گفت:" در تمام سطح شهر تهران دچار آ‌بگرفتگی شدیم." او افزود:" آبگرفتگی در برخی از مناطق شهر تهران بیشتر و در برخی از مناطق کمتر بوده است." قائم مقام سامانه 137 با اشاره به اینکه به دلیل تگرگ برخی از معابر شهر لغزنده شده بود، گفت:" اکیپ‌های شهرداری تهران شب گذشته در حالت آماده باش کامل بودند." وی در پاسخ به این پرسش که مسئولان شهرداری تهران اعلام کرده‌ بودند نقاط آبگرفته شهر را شناسایی کرده‌اند، بیان کرد:" بله. نقاط آبگرفتگی شناسایی شده است ولی هنگامی که بارش در این سطح صورت بگیرد، معابر دچار آب‌گرفتگی می‌شود." قرمزی ادامه داد:" نقاط آبگرفته نسبت به سال گذشته کمتر بوده است." معضل آب گرفتگی مشکل آب گرفتگی معابر، تبدیل به معضلی اساسی شده و شهروندان ناچارند به وعده های مسوولان شهرداری مبنی بر تکرار نشدن این وضعیت دلخوش کنند. علی اکبر آقا بزرگی، مدیر عامل سابق شرکت خاکریز آب شهرداری تهران، نیز با اشاره به این که حدود۲۰ کیلومتر کانال جمع آوری آب‌های سطحی در دست ساخت است، می‌گوید:" در صورتی که نهرها و جوی‌های سطح شهر به موقع لایروبی شوند، در بارش‌های آینده مشکل آب گرفتگی معابر را نخواهیم داشت." او با اشاره به اینکه در حال حاضر تهران دارای ۳۲۰ کیلومتر کانال جمع آوری آب‌های سطحی است، اضافه می کند:" بر اساس آنچه که در طرح جامع اولیه دیده شده، ۱۰۰ کیلومتر از کانال جمع آوری آب‌های سطحی باقی مانده است. ولی با توجه به این که در طرح توسعه شهر تهران سقف ساخت 500 کیلومترکانال دیده شده است اما باید تاسقف 200 کیلومتر دیگرکانال ساخته شود." مدیر عامل سابق شرکت خاکریز آب شهرداری تهران، در ادامه می‌افزاید:" اما فرسودگی شدید شبکه‌های جمع آوری آب‌های سطحی در کنار مسایل پیچیده احداث تونل‌ها موجب شده تا هم اکنون مشکلات بسیاری در زمینه هدایت آب‌های سطحی از طریق شبکه‌ها وجود داشته باشد." به گفته وی بیش از ۹۰ درصد آب گرفتگی‌ها به علت زباله‌هایی است که در کانال ها و مسیل‌های دفع آب‌های سطحی ریخته می‌شود. بخش دیگر، بی‌دقتی پیمانکاران جمع آوری زباله و ریختن زباله‌های جمع آوری شده در کانال‌ها و جوی‌ها و بخش دیگر نیز به وسیله زباله‌هایی است که عمدتا مردم و مغازه دارها به داخل کانال‌ها و مسیل انتقال آب‌های سطحی می‌ریزند که آبگرفتگی را سبب می‌شود. سود چند میلیاردی و فساد در شهرداری در حالی معاونت راهبردی ریاست جمهوری، مقررات سختگیرانه ای برای صدور مجوز شرکت های پیمانکاری اتخاد کرده است، معابر آب گرفته و شهروندانی که به سختی از خیابان ها عبور و مرور می کنند نشان از عدم اجرای این قوانین در شهرداری دارد. در شهرداری نظارت مناسبی بر نحوه انعقاد قراردادهای پروژه های شهری وجود ندارد. یکی از کارشناسان مسائل شهری در گفت و گو با خبرآنلاین می گوید:" برای تشکیل شرکت پیمانکاری و اجرای پروژه های شهرداری، کافی است با یکی از مدیران ارشد یا میانی شهرداری ارتباط داشته باید تا بتوانید به عنوان پیمانکار جدول کشی معابر تهران، قراردادی با سود چند ده میلیونی و حتی چند صد میلیونی منعقد کنید." او می افزاید:" برای این کار به تخصص چندانی نیاز نیست. نتیجه این ساده انگاری حاکم بر بازار، چیزی نیست جز ناکارامدی سیستم جمع آوری آب های سطحی. مسوولان شهرداری هنگام آب گرفتگی معابر، همه تقصیرها را به گردن شهروندانی می اندازند که با رفتار غیر مسوولانه خود و انداختن زباله در جوی های آب، مسیر آبراه های شهری را مسدود کرده اند اما هرگز به این موضوع فکر نمی کنند که چرا در احداث این آبراه ها از خدمات شرکت های مشاوره توانمند که شرایط اقلیمی و اجتماعی شهر را لحاظ می کنند بهره کافی نمی برند؟" این متخصص مسائل شهری ادامه می دهد:" استفاده از جوی های آب با قطر یا شیب نامناسب، رو زمینی بودن بخش عمده این شبکه، وجود گلوگاه های بحران ساز در مسیر آبراه های شهری، از جمله عواملی است که ضعف خدمات مشاوره و نظارت بر ساخت جوی های آب در شهر را نمایان می کند." مسوولان شهرداری تهران، خود بر ضعف هایی همچون وجود مشکلات عمرانی، عدم اجرای شبکه جامع جمع آوری آب های سطحی، عدم تکمیل شبکه فاضلاب تهران و عدم وجود شیب عرضی آسفالت خیابان ها واقفند با این حال از سرعت عمل لازم در رفع این مشکلات برخوردار نیستند. نقاط اصلی بحران بر اساس اطلاعات ثبت شده در سیستم ثبت وقایع ترافیکی، خیابان های آزادی، هنگام و خاوران بیشترین میزان آب گرفتگی را بین خیابان های پایتخت طی یکسال گذشته داشته اند. بیشترین آب گرفتگی تقاطعات شهر تهران نیز مربوط به میدان مادر، تقاطع خیابان آیت - رسالت و تقاطع خیابان آزادی با توحید است. بزرگراه مدرس (محدوده بزرگراه صدر) و بزرگراه چمران (محدوده بزرگراه همت و محدوده میدان توحید) بیشترین میزان آب گرفتگی را بین بزرگراه های شهر داشته اند. بخش های از بزرگراه های رسالت، چمران، مدرس، خاوران، نواب، آزاد راه تهران - کرج، بسیج، حکیم ، یادگارامام، صدر، امام علی و میادین مادر، میدان انقلاب و میدان جمهوری نقاطی هستند که بیشترین میزان آب گرفتگی را در شهر تهران داشته اند. شهرداری های مناطق مسوولیت اصلاح لازم در این نقاط بحران را در فصل تابستان بر عهده داشتند تا شاید زمستان امسال، شهروندان تهرانی با مشکل کمتری مواجه شوند. در هفته های آینده، ساکنان پایتخت در این زمینه به شهرداران مناطق و نواحی نمره خواهند داد و باید منتظر ماند تا ببینیم آیا مسوولان ارشد شهری، با شهردارانی که نمره قبولی نمی آورند، چه خواهند کرد.